Nghi lễ cúng đầy tháng cho bé: cách tính ngày, chọn giờ cúng, mâm lễ và văn khấn
Hướng dẫn cúng đầy tháng: ý nghĩa, cách tính ngày, giờ cúng theo vùng miền, mâm cúng bà Chúa và 12 bà Mụ, văn khấn
Theo dân gian, lễ đầy tháng để tỏ lòng biết ơn bà Chúa Thiên Thai (Đức Thai sinh Thánh Mẫu) cùng 12 bà Mụ - những vị được tin là chăm lo việc sinh nở và nuôi dạy em bé. Gia đình cũng kính báo tổ tiên về thành viên mới, và chia sẻ niềm vui với người thân, làng xóm.
Trong bài viết này, Phong Thủy Đỗ GIa sẽ hướng dẫn các gia đình cách tính ngày cúng, lễ vật và nghi thức lễ cúng đầy tháng. Lưu ý: Mỗi vùng miền sẽ có phong tục và nghi lễ khác nhau, thông tin trong bài viết này được tổng hợp dựa trên kinh nghiệm dân gian phổ biến.
Tính ngày cúng đầy tháng
Một số nơi còn giữ quan niệm “trai lui 1, gái lui 2”: ví dụ bé sinh ngày 20 tháng Chín âm lịch thì bé trai cúng ngày 19 tháng 9, bé gái cúng ngày 18 tháng 9.
Bên cạnh đó cũng có quan niệm cũ trong dân gian là “Trai thêm 1, Gái lui 2”, với ý cho rằng con trai là trụ cột gia đình nên phải tiến bước thì mới thành đạt, còn con gái lui nghĩa là phận gái nên nhường nhịn, chăm lo cho mái ấm gia đình.
Tuy nhiên nhiều gia đình không còn áp dụng những quan niệm trên vì không còn phù hợp với cuộc sống hiện đại. Thay vào đó các gia đình chọn ngày cúng theo âm lịch, dựa trên ngày sinh âm lịch của bé: cúng đúng ngày tròn tháng hoặc chọn một ngày tốt gần đó.
Giờ cúng theo vùng miền
- Miền Bắc: trước 12 giờ trưa.
- Miền Trung: khoảng 3 – 5 giờ sáng.
- Miền Nam: trước 9 giờ sáng.
Mâm lễ đầy tháng
Mâm lễ chia làm hai bàn.
Bàn lớn – cúng bà Chúa và 12 bà Mụ
- Phần bà Chúa: 3 bát chè lớn, 3 đĩa xôi lớn, 1 đĩa trầu cau (1 quả cau nguyên, 5 lá trầu).
- Phần 12 bà Mụ: 12 phần chè và xôi, 12 cây nến, 12 đĩa trầu cau têm cánh phượng, 12 ly nước lọc.
Bàn nhỏ – cúng các Đức ông và gia tiên hai bên nội ngoại
Đức ông, hay Đức thầy, gồm 3 vị thánh sư, tổ sư, tiên sư – những người được tin là truyền nghề cho trẻ.
Mâm cúng gồm:
- 1 con gà luộc, 1 đĩa heo quay, 1 đĩa bánh hỏi, 3 tô cháo.
- 1 chai rượu nếp, 3 ly nước lọc, 3 ly rượu, 2 cây nến.
- 1 đĩa trầu cau, 1 đĩa gạo, 1 đĩa muối, 1 đĩa ngũ quả, 1 bình hoa, vàng mã.
Nếu nhà có bàn thờ Phật và bàn thờ gia tiên riêng, mỗi bàn thờ cũng dâng thêm hoa quả, xôi, chè và thắp hương.
Trình tự dâng lễ
- Bày lễ vật trang nghiêm trên các bàn.
- Gia chủ thắp 3 nén hương, thắp nến, chắp tay niệm “Nam mô A Di Đà Phật” 3 lần.
- Đọc văn khấn.
- Niệm Phật 3 lần, lạy 3 lạy, kết thúc buổi lễ.
Văn khấn đầy tháng tham khảo
Nam mô A Di Đà Phật (3 lần).
Con kính lạy các vị tiên chúa (bà chúa Thiên Thai);
Con kính lạy các vị tiên nương (12 bà Mụ)
Con kính lạy ngài Thổ công, Thổ địa và các vị thần linh cai quản xứ này;
Con kính lạy các Đức ông cùng tổ tiên hai bên nội ngoại, các vị tiền chủ, hậu chủ đất đai, các vị khuất mày khuất mặt tại nơi này.
Tín chủ con tên là: … ngụ tại: …
Vợ chồng con có sinh một bé (trai/gái), xin đặt tên là: …
Hôm nay là ngày … tháng … năm …
Nhân dịp cháu đủ một tháng tuổi, chúng con sắm sửa lễ vật kính mời 12 vị tiên nương, bà chúa Thiên Thai, các Đức ông, Chư vị thần linh, ông bà tổ tiên nội ngoại chứng giám lòng thành.
Cúi xin các ngài phù hộ, độ trì cho cahsu luôn được bình an, khỏe mạnh.
Khấn xong gia chủ đọc văn lễ:
Cúi đầu kính lạy trời cao
Đã ban con được phúc duyên tròn đầy
Ơn kia tình nghĩa sâu dày
Chúa tiên bà mụ đêm ngày chăm lo
Ơn kia tiên tổ ban cho
Cháu con tuấn tú khôi ngô đạt thành
Hay nay đã đến duyên lành
Ngày cháu đầy tháng vuông tròn an yên
Nghĩa ân con lạy ơn trên
Giáng tâm dạy bảo cơn thơ nên người
Dạy cho lẽ phải ở đời
Trui rèn tâm đức tào đầy phước duyên
Nam mô A Di Đà Phật (3 lần).
Đọc thêm: Tổng hợp các nghi lễ năm đầu đời của trẻ
Mẹo cho bố mẹ bận rộn
- Mâm lễ có thể tinh giản; điều quan trọng là có đủ phần cúng bà Chúa, 12 bà Mụ và gia tiên.
- Nhiều cơ sở hiện nhận đặt trọn gói mâm cúng đầy tháng – tiện cho mẹ còn đang ở cữ.
- Tiệc ra mắt họ hàng nên gọn, tránh để bé tiếp xúc quá đông người.
Cha mẹ cần tư vấn chọn ngày giờ sinh, đặt tên theo Bát Tự, vui lòng liên hệ Đỗ Gia để được tư vấn.